Radi Dikici - Şu Bizim Bizans yazısına yapılan yorumlar

gaykedi tarafından

gaykedi — Tue, 24 Jul 2007 02:21:19 +0000

kısacık bir kitap tanıtımı bile sanki “Bizans oyunu” deyimini doğrulamıyor mu ne dersiniz, ah şu siyaset!

Ulaş Aktuna tarafından

Ulaş Aktuna — Thu, 12 Jul 2007 07:08:47 +0000

Doğu Roma, karakteristiğini I. Constantinus döneminde alsa da, Roma İmp.nun merkezi Diocletianus zamanından itibaren doğudaki topraklara kaymıştır. İfade etmek istediğim şey, merkezin doğuya kaymasıyla birlikte Doğu Roma’nın oluşmasıyla başlamasıdır. Ve de Doğu Roma kendisini hiçbir zaman Bizans olarak adlandırmamıştır. Bizans terimi, Roma İmp.nun doğusunun Hristiyanlığın kabulüyle başlayan dönüşümünü ve de özellikle dilin Yunanca’ya dönüşmesi ile ortaya çıkmış dönüşümü ifade etmek için kullanılabilir. Ancak Roma siyasal düşüncesi, etkisini yüzyıllar boyunca Doğu Roma’nın devlet yönetiminde sürdürmüştür. Diocletianus dönemi nasıl Roma İmp. olarak adlandırılırsa, diğer imparatorların devrini de Roma İmp. olarak adlandırmak gerekir. Bizans İmp. olarak değil.

330 yılını da başlangıç olarak almak mantıklı gelmiyor. Çünkü Doğu ile Batı’nın devlet yönetimlerinin ayrılması I. Constantinus’tan önce fiilen zaten tamamlanmıştı. Doğu Roma’da hüküm süren İmparator, “eşitler arasında birinci” olsa da, Batı Roma’da hüküm süren imparatorun valilerine fiilen bir emir veremiyordu. Sadece tüm imparatorluğun stratejik yönelimlerini belirlemede son merciydi. Bu yapıyı ortaya koyan da Diocletianus olmuştu.

Latin İmparatorluğu mevzusunda ise; bir devletin sadece işgale dayanarak 60-70 yıl yaşayacağını düşünmüyorum. Mutlaka yerel güçlerle işbirliği yapmak zorundadır. O dönemde tabii ki Doğu Roma’nın sadece bir yöneticisi var demiyorum. Ancak İznik’teki ve Epir’deki yönetimin yanı sıra Latinleri de es geçmemek gerekir. Çünkü İstanbul ellerindeydi.

yengen tarafından

yengen — Wed, 11 Jul 2007 20:17:55 +0000

Bizans İmparatorluğu dediğimiz dönemi başlatan üç önemli yenilik/dönüşümden söz edilebilir: Hristiyanlığın hoşgörülmeye başlanması (I. Constantinus-313) ve ardından resmi din olarak kabulü (I. Theodosius-392); İmparatorluğun merkezinin Roma’dan Konstantinapolis’e çekilmesi (I. Constantinus-330); I. Arcadius döneminden başlayarak Doğu ile Batı’nın tamamen birbirlerinden kopması (395) ve sonrasında resmi dilin Latince’den Yunanca’ya dönüşmesi…
İmparator Diocletianus’un (284-305), doğu ve batının yönetimini ayırmasına karşın Bizans İmparatorluğu’nun tarihini, yukarıda saydığım dönüşümlerin gerçekleşmemiş olması nedeniyle, 284 yılından başlayarak tarihlendiremeyiz. Roma İmparatorluğu’ndan Doğu Roma İmparatorluğu’na uzanan dönemeci en erken I. Constantinus’un İstanbul’u başkent yaptığı 330 yılından başlatabiliriz. Yani, Diocletianus’un dönemi hâlâ Roma İmparatorluğu dönemi olarak adlandırılmalıdır.
Ayrıca, Bizans İmparatorluğu’nu hiçbir dönem Latin hükümdarlar yönetmemiştir. Latinler Konstantinapolis ve civarını istila ederek, kendi imparatorluklarını kurup (Latin İmparatorluğu) kendilerini yönetmişlerdir. Bu dönemde Bizanslılar Nikaia’ya (İznik’e) sığınmış, istilanın hemen ardından kurdukları Epeiros Yunan Despotluğu’nun yanı sıra Trabzon İmparatorluğu ile birlikte Latinlere karşı sıkı bir muhalefet geliştirmişlerdir.

90′lı yılların ilk yarısında Koç Grubu İstanbul’da uluslararası bir Bizans sempozyumu düzenlemek istemişti. Programı ilan edilen etkinlik, başlamasına az bir zaman kala iptal edilmişti. Nedeni olarak kulislerde dolaşan gerekçe, Bizans Uygarlığına ilişkin herhangi bir etkinliği kabul edemeyen, onu yok sayan çevrelerin yoğun baskısıydı…
O yıllarda yapılamayan sempozyum geçen ayın sonunda İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde gerçekleşti… Pera Müzesi’nde halen devam eden Bizans dönemi yapısı Khora Manastırı (Kariye Müzesi) sergisi yer almakta… Bizans tarih ve sanatına ilişkin pek çok kitap yayımlanmakta…
Sanırım, geç de olsa Bizans’la barıştık.